Menu
THÔNG BÁO
Hỗ trợ trực tuyến
Lê Đình Đức
Lê Đình Đức
Admin
Phạm Xuân Cường
Phạm Xuân Cường
Developed
Thống kê truy cập
Số người đang online: 159
Số lượt truy cập: 46045701

Quảng cáo
AN THỦY QUÊ TÔI VỚI LỄ HỘI ĐUA THUYỀN 31/08/2012 7:36:39 SA
An Thủy, một vùng quê chiêm trũng của huyện Lệ Thủy. Nằm bên tả ngạn của sông Kiến giang hiền hòa xanh mát. Với những xóm làng bình dị chân chất. Trải bao biến cố thăng trầm theo sự biến thiên của lịch sử, người dân nơi đây luôn luôn đối mặt với thiên tai, biết bao vất vả cực nhọc. Nhưng vẫn lạc quan hướng tới một tương lai tươi sáng.

31_8_2012_DBAn_1.jpg
Đò xã An Thủy trên đường bơi


Cũng như những làng quê khác của huyện Lệ Thủy, từ trong gian khổ đã nãy sinh diệu kế để thắng giặc, thắng trời. Bằng những hoạt động văn hóa truyền thống kết tinh từ lao động sản xuất, đã khơi dậy niềm tự hào, động viên cổ vũ, quên đi bao nổi mệt nhọc, để vượt lên tất cả làm chủ cuộc đời. Những làn điệu dân ca quê nhà, những câu hò điệu xố bên cối gạo đêm trăng của trai thanh, nữ tú ngày nào mãi còn vang vọng. Nhưng sôi nổi và hấp dẩn hơn cả vẫn là lễ hội đua thuyền trên sông Kiến Giang, mà hàng năm quê tôi vẫn duy trì giữ vững. Bởi chỉ có đua thuyền mới thu hút mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp trong cộng đồng và cả những người con quê hương đi xa cứ mong ngóng hướng về.

Đi suốt chiều dài lịch sử về lễ hội đua thuyền trên sông Kiến Giang của huyện Lệ Thủy, An Thủy quê tôi là một trong những đơn vị có nhiều đóng góp cùng với lễ hội đua thuyền hàng năm của huyện nhà. Ngoài tham gia cùng với lễ hội đua thuyền của huyện, năm nào quê tôi cũng tổ chức lễ hội đua thuyền ở xã vào dịp kỷ niệm Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh 2-9, có tính quy mô và thường xuyên, đến hẹn lại lên, như đà định sẵn.

Thuở trước, cứ mỗi độ xuân về, sau vụ cấy trồng xong xuôi là các cụm dân cư ở quê tôi cùng với cư dân vùng sông nước xứ Lệ đều tổ chức đua thuyền để cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống yên bình.

Bởi hoạt động đua thuyền là một môn chơi mang tính cộng đồng trở thành nét đẹp văn hóa và thể thao sôi nổi, hấp dẫn, nên sau Cách mạng tháng tám thành công, năm 1946 ở Lệ Thủy chính quyền về tay nhân dân, mừng sự kiện trọng đại ấy, Lệ Thủy lại tổ chức đua thuyền để mừng tết “Độc Lập” của dân tộc. (mừng Quốc khánh 2-9). Thế rồi từ đó đến nay Lễ hội đua thuyền hàng năm được tổ chức vào dịp kỷ niệm ấy.

Từ năm 1947đến năm 1953 giặc Pháp đến chiếm đóng ở quê tôi, giết người, cướp của, đốt phá nhà cửa, hãm hiếp phụ nữ, người dân quê tôi phải đi tản cư lên vùng tự do, như ở Sơn Thủy, Phú Thủy, vùng chiến khu Bang Rợn. Khó khăn vất vã mọi bề, nhưng người dân quê tôi ở các xóm tản cư không quên thú vui đua thuyền, vẫn cứ tổ chức ngày hội đua thuyền trên sông Cẩm Lý, trên rào Phú Kỳ…, sôi nổi lắm. Sau năm 1954, hòa bình lập lại người dân quê tôi trở về quê sinh sống làm ăn, lại tiếp tục tổ chức đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang.


31_8_2012_DBAn_2.jpg
Trai bơi thành chiến binh sông nước


Từ năm 1964 đến năm 1972 giặc Mỹ thua to ở miền Nam, chúng điên cuồng dùng máy bay, tàu chiến bắn phá ác liệt ở Miền Bắc. Trong khoảng thời gian ấy lễ hội đua thuyền hàng năm của Lệ Thủy không thể duy trì được, mãi đến năm 1973, giặc Mỹ ngừng bắn phá miền Bắc, thế là dịp kỷ niệm Quốc khánh 2-9 năm 1973 Lệ Thủy quê tôi lại tổ chức lễ hội đua thuyền trên sông Kiến Giang. Lần ấy đò bơi của HTX Tân Phú, xã An Thủy quê tôi đoạt giải nhất toàn huyện. (HTX Tân Phú có 3 thôn hợp thành, đó là Phú Thọ-Thạch Bàn-Tân Lệ) Tết nguyên đán năm 1974 huyện Lệ Thủy lại tổ chức ngày hội đua thuyền để mừng đón cố Tổng bí thư Lê Duẩn vào thăm huyện nhà. Một lần nữa An Thủy quê tôi lại tự hào có 4 đò bơi và 4 đò đua tham gia lễ hội, thì có 1 đò đoạt giải nhất và 1đò đoạt giải ba, cả 2 đò đoạt giải đều là đò bơi của HTX Tân Phú lúc bấy giờ. Từ đó đến nay Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang lại được duy trì thường xuyên. Cùng với đò bơi của HTX Tân Phú, rồi đò bơi của làng Phú Thọ, đến đò bơi của làng Mỹ Lộc Thượng, Mỹ Lộc Hạ lại thay nhau đoạt giải nhất, nhì liên tục mấy năm liền; kể cả đò đua nữ cũng đã nhiều lần quán quân và giành thứ hạng cao qua nhiều mùa lễ hội.

Hàng năm, cứ đầu tháng 8 trở đi, trên dãi đất An Thủy lại sôi nổi, rôm rả với chuyện bơi, đua. Có nơi thì đóng mới thay đò; có nơi thì tháo đò sửa sang lại; có nơi chỉ bắt, buộc lại gang mấp, nêm néo…rồi chọn giờ lành, ngày tốt để hạ thủy, thử đò và tập luyện. Có lẽ An Thủy quê tôi là nơi sản sinh ra nhiều thợ thuyền bơi đua có tiếng hơn cả, như ở làng Tân Lệ có Ông Truyền; Làng Phú Thọ có bố con ông Thơ, ông Lờ;  Làng Lộc An có ông Lộc, anh Trung; làng Mỹ Lộc có ông Kén, ông Cừ... Từ thực tiễn sông nước mà những người thợ này đã có những biệt tài trong lĩnh vực bơi, đua và cũng mang tính gia truyền. Hồi còn nhỏ, nghe các bậc cao niên trong làng kể rằng: ngày ấy cứ đến mùa lễ hội đua bơi là người làng này sang làng khác dò la, đánh cắp mực thước ở những chiếc đò có tiếng là đò hay để về ứng dụng. Rồi nhiều nữa những chuyện dị kỳ, huyền thoại, mang tính tâm linh để cũng cố lòng tin cho trai bơi, gái đua. Trong đua bơi, đã xuất hiện nhiều điển hình những người hâm mộ vì lễ hội. Vào những năm 1960 ở làng Phú Thọ có ông Ngoạt, ông Nậy đã sắm đò bơi riêng để cho làng bơi; năm 1989 ở Lộc An có ông Vĩnh cũng sắm đò bơi và mộ trai bơi để tham gia dự giải. Ở Mỹ Lộc Thượng có mẹ Bán, mổ lợn nấu cơm khao trai bơi gái đua. Các tổ chức, các gia đình, cá nhân thì hồ hỡi quyên góp ủng hộ đua bơi bằng vật chất, tiền của. Còn trai bơi, gái đua thì hào hứng hết nói, tự nguyện xuống đò vì màu cờ sắc áo của làng mình.

Mỗi làng chọn một vị trí thuận lợi, trung tâm để đặt thuyền và lập bàn thờ, thờ các bậc tiền nhân, thờ thần đất, thần trời, thần sông và các vị quá cố đã có công trong các cuộc bơi đua của làng ngày trước; cầu cho đò của làng mình trong cuộc đua được an toàn và giành thành tích cao.

Đò bơi, đua các làng ở An Thủy theo nét đặc trưng riêng của Lệ Thủy. Thuở mới manh nha thì bơi đò ngang, là đò dùng để sản xuất, dần dần đặc cách hóa đò bơi đua chuyên dụng, trước đây thì chỉ có 8 cặp 16 người ngồi bơi, rồi lên đến 10 cặp 20 người ngồi bơi, rồi hiện đại hóa dần đến nay đa số 12 cặp trở lên.

Hàng năm An Thủy quê tôi đều tổ chức lễ hội đua thuyền truyền thống giải xã. Căn cứ vào lịch tổ chức đua bơi ở huyện để định ngày đua bơi của xã. Cứ trước 2 ngày huyện tổ chức bơi giải huyện là An Thủy lại tổ chức đua thuyền giải xã; vừa để khơi dậy niềm tự hào, vừa giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống; đồng thời là dịp thử đò để điều chỉnh mực thước cho ngày tham gia giải huyện. Trước lúc vào cuộc đua, là tổ chức làm lễ và dâng hương nghĩa trang liệt sỹ của xã (từ năm 1975 trở về trước), ngày nay là Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ. Sau khi buổi lễ kết thúc là các trai bơi, gái đua xuống thuyền vào vị trí xuất phát. Đường bơi, đua của xã 1 vòng, 2 tao dài khoảng 14 km. Vị trí buông phao xuất phát tại bến UBND xã (nơi trung của xã); thượng tiêu ở ngã ba Hói Cùng tiếp giáp với sông Kiến Giang; cũng có những lần thượng tiêu đặt ở ngã ba Mũi viết huyện nhà; hạ tiêu là khu vực Chợ Thùi. Số lượng đò tham gia lễ hội của xã hàng năm thường là 6 đò bơi, 6 đò đua của 6/6 thôn trong xã, chiếm 40% số lượng đò bơi, đua tham gia lễ hội của huyện. Đường bơi ở đoạn sông này của xã An Thủy có nhiều chổ uốn mình mềm mại, nhưng cũng có những chổ oằn mình quanh co, nên trên đường bơi có những cuộc léo khút bứt phá ngoạn mục. Đặc biệt đoạn sông ở khu vực Chợ Thùi là vị trí hạ tiêu mang dấu ấn lịch sử của những mùa lễ hội đua thuyền của xã, của huyện từ xưa đến nay. Bởi vậy mà thu hút đông đảo các từng lớp già trẻ, gái trai, không chỉ là người dân An Thủy, mà các vùng lân cận cũng đỗ xô về đây để chiêm ngưỡng đua thuyền.

Cứ mỗi mùa lễ hội đến, cùng với không khí sôi nổi của toàn huyện, An Thủy quê tôi từ đầu xã đến cuối xã đều tưng bừng, rộn ràng, những cụm cổ động sặc sỡ, những băng rôn khẩu hiệu qua đường, cờ đỏ sao vàng phấp phới khắp nơi; tiếng mõ khua rộn ràng, tiếng trống giục liên hồi, tiếng hô quyết tâm của trai bơi, tiếng reo hò động viên cổ vũ của lớp lớp người trên bờ, tiếng sanh gõ nhịp, những mái chèo phản quang lấp loáng, nhịp nhàng, thanh thoát của những thiếu phụ; với những sắc màu tươi đẹp từ trang phục của đò bơi, đò đua; những mũi thuyền rồng cắt nước lao về phía trước, giành giật, bứt phá… Tất cả tạo nên không gian lễ hội từng bừng náo nhiệt.

Tự hào lắm, với lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang của xứ Lệ quê mình, trong đó có An Thủy quê tôi.

 

NGÔ MẬU TÌNH


Tìm kiếm
Đăng nhập
Tên đăng nhập
Mật khẩu
Bài viết mới nhất
Hình ảnh
Liên kết website

Quảng cáo

BẢN QUYỀN THUỘC VỀ PHÒNG GD VÀ ĐT LỆ THỦY - TỈNH QUẢNG BÌNH
Điện thoại: 052.3882625 - Email:banbientap@lethuy.edu.vn
Developed by Phạm Xuân Cường - ĐT: 0912.037911 - Email: cuonggiaoduc@yahoo.com