Đến với mảnh đất Quảng Bình - mảnh đất đầy nắng, gió Lào và cát trắng, mảnh đất được xem là chiếc đòn gánh, gánh hai đầu đất nước. Xưa kia, miền cực Nam chỉ là một vùng đất hoang sơ, hẻo lánh nhưng với ý thức mở mang bờ cõi, xây dựng giang sơn, bậc khai Quốc công thần Nguyễn Hữu Cảnh đã có công lớn trong việc định hình lãnh thổ Việt Nam. Với tài trí của mình, ông đã tổ chức cho nhân dân khẩn hoang, ổn định cuộc sống và thiết lập trật tự xã hội; hoạch định cương giới xóm làng, thiết lập hệ thống chính quyền... ở vùng đất Nam Bộ.

           Thượng Đẳng thần Nguyễn Hữu Cảnh sinh năm 1650 tại thôn Phước Long, xã Chương Tín huyện Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình (nay thuộc xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình) là con thứ ba của danh tướng Nguyễn Hữu Dật. Sinh ra trong dòng dõi nhà tướng, lớn lên trong thời kì Trịnh - Nguyễn phân tranh, Nguyễn Hữu Cảnh đã chuyên tâm luyện tập võ nghệ để có thể theo cha đi chinh chiến. Bởi vậy, lúc còn trẻ ông đã lập được nhiều chiến công và được chúa Nguyễn tin yêu, trọng dụng... Ngày 9 tháng 5 năm 1700, ông qua đời khi mới 51 tuổi. Sự ra đi ấy đã khiến cho mọi người ngậm ngùi, tiếc nuối. Mộ ông được an táng ở một nơi có địa thế tuyệt đẹp ở xã Trường Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Đầu quay vào núi An Mã, chân duỗi ngang sông Kiến Giang hiền từ xinh đẹp. Không biết khi xây dựng lăng mộ, người thân của ông có dụng ý gì không nhưng chúng ta thấy ở đầu nguồn Kiến Giang Lễ Thành Hầu có thể thấy được tất cả dòng chảy của lịch sử với bao con người Quảng Bình trước và sau ông, những người con đã tạo nên một tầm vóc của quê hương. Từ đây, trên quả đồi cao lộng gió ông có thể chiêm vọng làng An Xá quê hương của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, làng Tuy Lộc quê hương của Tiến sĩ Dương Văn An nổi tiếng với tác phẩm “Ô Châu Cận Lục”, làng Mỹ Lộc với Tiến sĩ Võ Khắc Triển và nhiều vị quan thanh liêm khác lừng lẫy một thời. Nhìn sang bên kia sông, mộ của Thượng thư Bộ lại Hoàng Trọng Bỉnh nằm khiêm nhường; Nhìn sang tay phải một An Sinh - Trốôc Vực giàu truyền thống cách mạng.

Mấy trăm năm đã qua đi, dẫu lịch sử có lúc thăng trầm, dẫu thời gian đã cuốn vào dĩ vãng nhiều thứ nhưng trong ký ức bất diệt của con người Việt Nam nói chung và nhân dân Quảng Bình nói riêng, tên tuổi, sự nghiệp của Chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh vẫn tồn tại và sống mãi.

Để thể hiện lòng biết ơn sâu sắc với nhân vật lịch sử đã có công mở rộng bờ cõi nước Việt về phương Nam, định hình nước Việt thành dải đất hình chữ S như ngày nay, dưới sự chỉ đạo của Chính Phủ, Bộ Thông tin & Truyền thông và UBND tỉnh Quảng Bình, tối ngày 19 tháng 6 năm 2010 Trung tâm Đo kiểm và Dịch vụ Phát thanh - Truyền hình, Công ty Cổ phần Truyền thông PSC - PSC Media phối hợp với Đài Truyền Hình Việt Nam, Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, Đài Phát thanh và Truyền hình Đồng Nai, Đài Phát thanh và Truyền hình Quảng Bình thực hiện chương trình Cầu truyền hình trực tiếp mang tên "Người đi mở cõi" tại bốn điểm cầu Hà Nội, Quảng Bình, Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Đây là chương trình quan trọng nhất của Lễ hội "Tìm về cội nguồn" kỷ niệm 310 năm ngày mất của Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh nằm trong hệ thống các sự kiện chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Chương trình "Người đi mở cõi" được truyền hình trực tiếp từ 20h00 trên các kênh VTV1- Đài Truyền Hình Việt Nam, H1 - Đài PTTH Hà Nội, HTV9 - Đài Truyền Hình TP Hồ Chí Minh, QBTV - Đài PTTH Quảng Bình và ĐN-RTV- Đài PTTH Đồng Nai. 4 điểm cầu chính gồm: Khu lăng mộ Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh - Trường Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình: Tượng đài Lý Thái Tổ - Hà Nội; Đường Nguyễn Hữu Cảnh - TP Hồ Chí Minh; Đình Bình Kính thờ Nguyễn Hữu Cảnh - Đồng Nai. Trong đó, sân khấu tại Khu lăng mộ Nguyễn Hữu Cảnh ở Trường Thủy huyện Lệ Thủy tỉnh Quảng Bình là sân khấu chính.

Trong cầu truyền hình này, ngoài phần giao lưu với các nhà văn hóa, các nhà sử học, nhân dân miền Nam, miền Trung - Tây Nguyên để giúp công chúng cả nước hiểu sâu sắc hơn về Nguyễn Hữu Cảnh còn có hơn 400 nghệ sỹ sẽ mang tới cho nhân dân Quảng Bình nói riêng và công chúng cả nước nói chung các tiết mục văn hóa nghệ thuật đặc sắc, đa dạng, phong phú, tái hiện hình ảnh Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh nối dòng chảy văn hóa thuần Việt với những các bài ca dao tục ngữ, các bài dân ca, các câu chuyện cổ tích... vào phương Nam.

          Xin mời các bạn hãy đến Trường Thủy, đến thăm một khu di tích lịch sử để được tìm về nguồn cội lịch sử của mình, được thư giãn, hít thở không khí trong lành, mát mẽ, phảng phất hương thơm của hoa sứ hoa sữa, của rừng tràm bát ngát, được tận mắt chứng kiến một chương trình truyền hình trực tiếp, một buổi lễ được tổ chức theo quy mô lễ hội cấp quốc gia.

Cái đích mà chúng tôi mời các bạn đến không chỉ dừng lại ở đó, không chỉ được chinh phục độ cao của núi, cách trở của đường mà còn được chinh phục chính bản thân mỗi người trong hành trình khám phá lịch sử và những giá trị thiêng liêng của con người, là về thăm nơi yên nghỉ của một con người đã có công khai sơn lập địa. Nếu không có Nguyễn Hữu Cảnh liệu chúng ta có thấy được phía Nam của Tổ quốc, có thấy được dáng cong cong hình chữ S của đất nước ta trên bản đồ thế giới, để ta có thể tự hào bởi một Việt Nam tuy nhỏ nhưng thật kiên cường, bất khuất... Chính vì thế chúng ta hãy một lần nữa xuôi dòng lịch sử lần tìm về quá khứ để thấy được công lao to lớn, kỳ vĩ của ông, hãy đến đây để thắp lên nén hương tưởng nhớ hương hồn ông.

Đỗ Trung Quân